Siberische ginseng vs Koreaanse ginseng: de botanische vergissing

In elke gezondheidswinkel staan twee producten met 'ginseng' op het etiket die botanisch nauwelijks iets gemeen hebben. Koreaanse (of echte) ginseng is Panax ginseng, geslacht Panax, familie Araliaceae. Siberische ginseng is Eleutherococcus senticosus, geslacht Eleutherococcus, ook in de familie Araliaceae maar in een ander geslacht. Verschillend geslacht, verschillende werkzame stoffen, verschillende traditie. Het gedeelde woord 'ginseng' is een Engelstalige vertaalkeuze uit de jaren 60 — geen botanisch feit.

Waar de naamsverwarring vandaan komt

In Russische farmacologische publicaties uit de jaren 50 en 60 werd Eleutherococcus aangeduid als дальневосточный женьшень — 'Verre-Oosterse ginseng' — omdat de plant in dezelfde regio groeide als Koreaanse ginseng en voor vergelijkbare doelen werd onderzocht (vermoeidheidsbestrijding, ondersteuning bij fysieke inspanning). Toen de Russische research in de jaren 70 in het Engels werd vertaald, werd 'женьшень' simpelweg vertaald als 'ginseng', ondanks het andere geslacht.

In het Chinese traditionele gebruik heeft de plant zijn eigen naam: cì wǔ jiā (刺五加), letterlijk 'doorn vijfblad'. Die naam wordt al meer dan 2000 jaar gebruikt en verwijst naar het uiterlijk van de plant, niet naar Panax.

Andere chemie, andere markers

Panax ginseng wordt gestandaardiseerd op ginsenosiden — een familie van triterpenoïde saponinen (Rb1, Rb2, Rg1, Re en andere). Eleutherococcus senticosus bevat helemaal geen ginsenosiden. De karakteristieke stoffen heten eleuterosiden (B en E in het bijzonder), een chemisch geheel andere groep van fenolische glycosiden. Een Panax-product gestandaardiseerd op '4% ginsenosiden' en een Eleutherococcus-product op '0,8% eleuterosiden B+E' zijn niet uitwisselbaar.

Wat het EMA-monografie zegt

Het Comité voor Kruidengeneesmiddelen (HMPC) van het Europees Geneesmiddelenbureau heeft Eleutherococcus apart van Panax beoordeeld. De relevante monografie is EMA/HMPC/680618/2013. Deze erkent het traditionele gebruik van Eleutherococcus senticosus-wortel voor het verlichten van symptomen van asthenie zoals vermoeidheid en zwakte. De formulering is gebonden aan traditioneel kruidengebruik; het is geen klinische werkzaamheidsclaim. Panax ginseng heeft zijn eigen aparte EMA-beoordeling met andere bewoordingen.

Hoe je een etiket leest

Als er alleen 'ginseng' op staat, weet je nog niets. Kijk naar de Latijnse soortnaam:

• Eleutherococcus senticosus = Siberische ginseng (eleuterosiden)
• Panax ginseng = Koreaanse / echte ginseng (ginsenosiden)
• Panax quinquefolius = Amerikaanse ginseng (ander ginsenoside-profiel)

Controleer ook of het product gestandaardiseerd is, en op welke marker. 'Eleutherococcus-extract 200 mg' vertelt je de plant; 'Eleutherococcus-extract 200 mg gestandaardiseerd op 0,8% eleuterosiden B+E' vertelt je wat er werkelijk in zit.

Drie hardnekkige mythes

Mythe 1: 'Siberische ginseng is gewoon goedkopere Koreaanse.' — Onjuist. Ander geslacht, andere chemie, andere monografie.

Mythe 2: 'Ze doen hetzelfde.' — Beide hebben EMA-traditioneel-gebruik-status, maar de monografieën zijn los geschreven en de indicaties verschillen.

Mythe 3: 'Het is een Russische kopie van een Koreaans kruid.' — Eleutherococcus heeft zijn eigen 2000-jarige geschiedenis in de Chinese geneeskunde als cì wǔ jiā.

Conclusie

De namen overlappen, de planten niet. Kijk altijd naar de Latijnse soortnaam op het etiket en check waar het extract op gestandaardiseerd is.

Deze regelgevende informatie beschrijft Eleutherococcus senticosus-wortel in de context van traditionele kruidengeneesmiddelen onder EU-richtlijn 2004/24/EC. Vitadefence Siberische Ginseng wordt verkocht als voedingssupplement onder EU-voedingsrecht (niet als geregistreerd traditioneel kruidengeneesmiddel). Het EMA-monografie wordt hier geciteerd als openbare regelgevende context, niet als claim over ons voedingssupplement. Dit artikel is informatief en geen medisch advies. Eleutherococcus senticosus traditioneel gebruik is erkend onder EMA HMPC monografie EMA/HMPC/680618/2013 voor symptomen van asthenie. Vitadefence-producten zijn voedingssupplementen en zijn niet bedoeld om ziektes te diagnosticeren, behandelen of voorkomen. Raadpleeg een gekwalificeerde zorgverlener voordat je een nieuw supplement gebruikt.