Saccharomyces Multi – de vriendelijke gist, geen bacterie

De vriendelijke gist, geen bacterie.

Wanneer het gebruikelijke probiotica-advies niet helemaal past

Het meeste wat je leest over probiotica gaat over bacteriën. Lactobacillus dit, Bifidobacterium dat, multi-stam blends in gekoelde potjes. Maar er is een andere stille burger in het darmgezondheidsverhaal – een vriendelijke gist – en die zit aan een iets andere tafel.

Misschien lees je dit omdat je net een antibioticakuur hebt afgerond en je maag boos op je is. Of je pakt voor een reis naar een plek waar het water niet altijd iedereen bevalt. Of een arts of apotheker noemde S. boulardii en je zocht het thuis op en kwam hier terecht.

Dit kleine potje met 30 capsules is gebouwd rond één enkele giststam – Saccharomyces boulardii – aangevuld met olijfblad, een beetje vitamine D3, biotine en bamboesilica. Het is geen vervanging voor het bacteriële probioticum dat je misschien al gebruikt. Het zit er naast.

Het potje in je hand

Een klein wit potje, dertig vegan capsules erin, de verzegeling goed gesloten met een klein zakje voedselveilige silicagel om vocht buiten te houden. De dosering is mild – één capsule, één tot drie keer per dag, voor de maaltijd – ingenomen met water. Het hele potje gaat tien dagen mee bij de hogere dosering, een maand bij de mildste.

Het hoeft niet in de koelkast. S. boulardii is ongewoon stabiel bij kamertemperatuur vergeleken met de bacteriële probiotica in je koelkast – een van de stille praktische voordelen van deze stam. Je kunt dit potje in je koffer meenemen naar een warm land zonder dat het aan kracht verliest.

Het verhaal van Saccharomyces boulardii

In 1923 werkte een Franse microbioloog genaamd Henri Boulard in Indochina tijdens een cholera-uitbraak. Hij merkte dat de lokale bevolking die de schillen van lychee en mangosteen kauwde, hun periodes van acute diarree beter leek te doorstaan dan degenen die dat niet deden. Hij kweekte wat er op de schillen zat en isoleerde een enkele gist – een familielid van biergist en bakkersgist, maar anders, met een temperatuurvoorkeur van 37°C (lichaamstemperatuur) in plaats van 30°C (keukentemperatuur).

Hij noemde het naar zichzelf.

Gedurende het grootste deel van de twintigste eeuw zat S. boulardii in een klein Frans farmaceutisch niche, voorgeschreven voor reizigersbuik en post-antibiotica ongemak in het Middellandse Zeegebied. In de jaren negentig had de rest van de wereld het ingehaald: Duitsland, Spanje, Italië, Latijns-Amerika, delen van Azië – allemaal hebben ze het onder de ene of andere merknaam in de schappen.

Wat deze gist anders maakt dan een bacterieel probioticum, is dat het geen bacterie is. Antibiotica – die ontworpen zijn om bacteriën te doden – doden het niet. Dat ene biologische feit is waarom mensen het tijdens en na een antibioticakuur nemen: het bacteriële probioticum in de koelkast wordt uitgeschakeld op hetzelfde moment als de infectie, maar de gistcapsule zeilt er ongestoord doorheen, houdt een tijdelijke hoek van de darm bezet terwijl de bacterieculturen zich herstellen.

Het vestigt zich ook niet permanent. S. boulardii is een passant – het verdwijnt binnen een paar dagen nadat je stopt met innemen, en laat de darm over aan zijn eigen bacteriële gemeenschappen. Dat tijdelijke karakter is, nogmaals, een eigenschap, geen fout. Het is een gast, geen bewoner.

Wij gebruiken 5 miljard CFU (kolonievormende eenheden) per capsule. Dat zit in het midden van de doseringsrange die in gepubliceerd onderzoek wordt gebruikt – hoog genoeg om betekenisvol te zijn, laag genoeg zodat één tot drie capsules per dag in een verstandig dagelijks venster past.

Olijfblad – een mediterrane reisgenoot

Als de hoofdrol van dit potje de gist is, dan is de naaste metgezel de olijf. Olijfblad wordt al sinds de tijd van de farao's gebruikt in de mediterrane volksgeneeskunde – de oude Egyptenaren wikkelden mummies in olijfbladeren, en het blad komt voor op Kreta, Cyprus en langs de Levantijnse kust als een koorts-en-maag plant gedurende tweeduizend jaar.

De actieve fractie waar de moderne chemie het meest naar heeft gekeken, is een bittere stof genaamd oleuropeïne – dezelfde stof die olijfolie zijn peperige achter-in-de-keel afdronk geeft. Wij gebruiken 200 mg olijfbladextract gestandaardiseerd op 2,00 mg oleuropeïne per capsule.

Olijfblad heeft hier zijn plaats verdiend om dezelfde reden als in mediterrane keukens: het is een stille, stevige plant waarvan de traditie naast het moderne verhaal loopt in plaats van ermee te concurreren.

De combinatie van gist en olijfblad is niet willekeurig. De Middellandse Zeekust waar S. boulardii voor het eerst in farmaceutische vorm werd verfijnd, is dezelfde kust waar olijfbladthee al eeuwenlang wordt gebrouwen voor maagklachten. Wij claimen geen klinische synergie. We merken een geografische op – twee ingrediënten die in dezelfde keuken zijn opgegroeid, lang hetzelfde gezelschap hebben gehouden, en om die reden alleen al een dagelijkse plek samen verdienen.

Vitamine D3 – de kleine dosis die meepraat

Vitamine D3 zit in dit potje in een bescheiden hoeveelheid van 2,50 µg (100 IE, 50% ADH) per capsule. Het is niet de hoofdrol. Het is hier omdat vitamine D een van de weinige voedingsstoffen is met een door EFSA goedgekeurde claim voor normale werking van het immuunsysteem, en omdat Nederlandse volwassenen – vooral degenen onder ons die tussen oktober en maart niet veel zon zien – vaak lager scoren dan wenselijk.

Als je al een hogere dosis D3-supplement gebruikt, voegt deze kleine dosis er gewoon aan toe. Als je dat niet doet, is het een zachte dagelijkse bijdrage, geen corrigerende. Neem het bij een maaltijd die wat vet bevat – D3 is vetoplosbaar, dus een boterham met boter, een maaltijd met olijfolie of een vettig ontbijt helpen allemaal bij de opname.

Biotine en bamboesilica – de sporenpartners

Biotine (vitamine B7) zit op 8 µg per capsule (16% ADH). Het draagt bij aan het behoud van normaal haar, een normale huid en normale slijmvliezen – inclusief het slijmvlies dat het spijsverteringskanaal bekleedt van mond tot dikke darm. Zijn aanwezigheid hier is klein maar thematisch passend.

Bamboesilica, met 10 mg per capsule, is een plantaardige bron van silicium, een spoormineraal dat deel uitmaakt van bindweefsel. Het is hier als een stille ingrediënt aan de rand van de tafel – meer een traditie dan een sterke claim – en rondt de formule af zonder hem te overladen.

Hoe gebruik je het

Eén capsule, één tot drie keer per dag, voor de maaltijd, met water. Neem het bij de eerste maaltijd van de dag als je het als dagelijkse één-capsule gewoonte gebruikt. Neem het bij elke hoofdmaaltijd als je een intensievere kuur van tien dagen volgt (bijvoorbeeld tijdens antibiotica of op reis).

Als je antibiotica gebruikt, kan S. boulardii tegelijkertijd met de antibioticum worden ingenomen – het wordt niet beïnvloed door het medicijn. Je hoeft het niet te spreiden zoals je zou doen met een bacterieel probioticum. Ga nog een week of twee door nadat de antibioticakuur is afgelopen om de overbrugging te maken terwijl de bacterieculturen zich herstellen.

Als je op reis gaat, begin dan twee of drie dagen voor vertrek en ga door gedurende de hele reis en nog een paar dagen erna. Het potje past in de handbagage en verdraagt de cabinetemperatuur zonder problemen.

Als er na twee weken niets in je darmen is veranderd, stop dan. Zoals de meeste dingen in dit kastje, verdient S. boulardii zijn plaats snel of verdient het die helemaal niet.

Eerlijke kanttekeningen

Dit is een voedingssupplement en geen medicijn. Het vult een gevarieerde voeding aan, vervangt deze niet, en vervangt geen medische zorg. Als je maagklachten ernstig, aanhoudend, bloederig zijn of gepaard gaan met koorts of gewichtsverlies, is dat een bezoek aan de huisarts, geen capsule.

Als je immuungecompromitteerd bent – chemotherapie, orgaantransplantatie, hiv, ernstige immuundeficiëntie – overleg dan met je specialist voordat je een levend gistsupplement neemt. Er zijn, zeer zelden, gevallen van S. boulardii-fungemie gemeld bij patiënten met centrale veneuze katheters of ernstig verzwakte immuniteit. Het risico bij gezonde volwassenen is in wezen nul, maar voor de bovengenoemde kleine groep is dat niet het geval, en die groep moet eerst medisch advies inwinnen.

Als je een bekende gistallergie hebt, is dit supplement niets voor jou – probeer dan een bacterieel probioticum.

Dit potje is geen behandeling. Wij beweren niet dat het dat doet. We zeggen, zo duidelijk mogelijk: dit is een stille dagelijkse toevoeging die duizenden mensen in Europa sinds de jaren vijftig gebruiken voor de milde, alledaagse darmproblemen die komen met reizen, antibiotica of een tijdelijk uit balans zijnde spijsvertering. Het vult een evenwichtige levensstijl aan.

Bewaar het koel, droog, afgesloten en buiten bereik van kinderen.

– Vitadefence