Rabarber Multi – een moestuinplant, tien verwarmende metgezellen, één dagelijkse capsule

Een moestuinplant, tien verwarmende metgezellen, één dagelijkse capsule.

Een opmerking over wat dit is en niet is

Als je hier bent gekomen op zoek naar een snelle laxerende oplossing, dan is dit niet precies dat. Rabarberwortel is een van de oudste ingrediënten in de Chinese kruidengeneeskunde, en de formule in dit potje is gebouwd in de traditie van langzaam bitter maken, niet in de sterke laxerende traditie. We doen geen beloftes over doorlooptijd, regelmaat of een bepaald resultaat. Wat we wel doen, is je vertellen wat elke plant in het potje is, waar het vandaan komt en waarom het een plek verdient. (Zie Eerlijke kanttekeningen onderaan – de rabarberwortel die we gebruiken, is net als alle rabarberwortelproducten bedoeld voor kortdurend gebruik, niet dagelijks jarenlang.)

Als je spijsvertering wat traag is en je eetlust wat vlak

Misschien merk je het na een zware week – te veel late diners, te veel drank, te veel supermarktsandwiches. Het lichaam voelt wat log aan. De eetlust is weg. Je bent niet ziek; het eten beweegt gewoon niet meer zo licht als vroeger. Modern westers eten laat de spijsvertering ondergestimuleerd; we hebben de bittere en verwarmende tonen uit ons eten geschuurd, en de darmen, die geëvolueerd zijn op een dieet dat smaakte naar bittere groenten en verwarmende wortels, hebben minder van de signalen waar ze vroeger op vertrouwden.

Dit kleine potje is een stille poging om een paar van die signalen terug te brengen, in een capsule die je kunt nemen tijdens een drukke periode en stoppen wanneer het lichaam weer in balans is. Rabarberwortel staat aan het hoofd van de formule, met tien verwarmende en bittere metgezellen – gember, kruidnagel, klis, cayenne, venkel, paardenbloem, zoethout, zuurbes en nog twee. De dosis is mild. De traditie is oud.

Het potje in je hand

Een schoon crèmekleurig potje, met de groene band van ons label eromheen als een haagrand. Honderd vegan capsules binnenin – de capsule is hydroxypropylmethylcellulose, plantaardig, geen dierlijke gelatine. De capsules ruiken vaag warm, licht bitter en licht aromatisch als je de deksel opent. Dat is de gember, de kruidnagel en de rabarberwortel die hun werk doen.

Neem één of twee capsules, één tot drie keer per dag, bij de maaltijd. De meeste mensen gebruiken dit product voor een korte kuur – twee tot vier weken tijdens een zware periode – niet als dagelijkse routine het hele jaar door.

Het verhaal van rabarber

Rabarber is een plant met twee thuislanden. Het eerste herkennen de meeste Nederlandse lezers: de bladgroene plant met dieproze stengels in de moestuin, in het voorjaar geoogst en gestoofd met suiker voor crumbles. Die plant – Rheum rhabarbarum – is de Europese tafelrabarber.

Het tweede thuisland is ouder en heel anders. De hooggelegen weilanden van de westelijke Chinese provincies Sichuan, Gansu en Qinghai, waar de medicinale rabarbers Rheum palmatum en Rheum officinale al duizenden jaren in het wild groeien. De wortel van deze hooglandrabarbers – niet de stengel – verschijnt in de Shennong Bencao Jing, de Goddelijke Landbouwer's Materia Medica (ca. 200 n.Chr.). Het reisde westwaarts over de Zijderoute, werd verhandeld door Perzische en Arabische apothekers in de middeleeuwen en arriveerde in het renaissance-Europa als het duurste kruid in de apothekerslade – per gewicht waardevoller dan saffraan.

Wat rabarberwortel bevat dat die traditionele reputatie heeft verdiend, zijn de anthrachinonglycosiden – sennosiden, rheinosiden en emodinen – samen met een profiel van bitterstoffen. De dosis is belangrijk: kleine doses neigen naar het bittere tonische uiteinde, grotere doses naar het dramatischere uiteinde. De formule in dit potje zit aan het mildere tonische uiteinde, bewust.

We gebruiken zowel rabarberpoeder als rabarberwortelextract, afkomstig van de medicinale Rheum palmatum. Het is het hoofdingrediënt.

Gemberwortel – de verwarmende wortel uit de natte tropen

Gember (Zingiber officinale) is een tropische plant van Zuidoost-Aziatische oorsprong, voor het eerst gedomesticeerd rond de eilanden van wat nu Indonesië is. Het reisde naar China rond 200 v.Chr., naar Rome in de eerste eeuw n.Chr. en naar middeleeuws Europa via de Arabische specerijenroutes.

Wat gember toevoegt aan een spijsverteringsformule zijn de gingerolen en shogaolen – de warme, licht hete stoffen die gember een plek hebben gegeven in vrijwel elk traditioneel geneeskundig systeem op aarde. Chinese geneeskunde, Ayurveda, Europese kruidengeneeskunde, Caribische volksgeneeskunde: ze hebben allemaal gember gebruikt als een verwarmend spijsverteringskruid.

Kliswortel – de wilde plant die de Japanners als groente eten

Klis (Arctium lappa) is de breedbladige wilde plant van Europese en Aziatische bermen – de klitten inspireerden beroemd klittenband nadat George de Mestral ze in 1941 onder een microscoop bekeek. De diepe penwortel is een basisvoedsel in Japan, waar het gobō heet, gewaardeerd om zijn aardse smaak en zijn traditionele reputatie als bloedreiniger in de volkskruidkunde. In de westerse kruidenpraktijk is klis een van de bittere wortels – gebruikt in langzame tonische preparaten naast paardenbloem.

Kruidnagel, cayenne, venkel – de specerijenkaat aan het werk

Drie culinaire specerijen verdienen een plek in deze formule.

Kruidnagel (Syzygium aromaticum) – de gedroogde, ongeopende bloemknop van de groenblijvende boom afkomstig van de Indonesische Specerijeneilanden. De actieve aromatische stof is eugenol, met een lange geschiedenis in de tandheelkundige volksgeneeskunde (de kruidnagel op de kiespijn-traditie) en in bittere spijsverteringsformules in de Europese en Chinese praktijk.

Cayennepeper (Capsicum annuum) – de verwarmende chili van Amerika, gedomesticeerd in Mexico en Peru meer dan zesduizend jaar geleden. Capsaïcine is de stof achter de hitte van cayenne en zijn lange reputatie als een verwarmend kruid voor circulatie en spijsvertering.

Venkelzaad (Foeniculum vulgare) – het aromatische zaad dat aan het einde van een Indiase maaltijd wordt geserveerd als mukhwas, de mondverfrisser en spijsverteringshulp na het eten. Een oud, geliefd spijsverteringszaad in mediterrane, Europese en Zuid-Aziatische keukens.

Paardenbloem, zoethout, zuurbes – het bittere koor

Nog drie wortels en schorsen vormen het traditionele bittere koor.

Paardenbloemwortel (Taraxacum officinale) – het gelobde bladonkruid van de moestuin, geroosterd als koffiesurrogaat sinds de achttiende eeuw, gebruikt in de Europese volkskruidkunde als een mild bitter tonicum.

Zoethoutwortel (Glycyrrhiza glabra, in gedehydrateerde vorm) – de zoete wortel uit de Centraal- en Zuidwest-Aziatische traditie, met duizenden jaren gedocumenteerd gebruik in de Chinese, Griekse en Egyptische geneeskunde. We gebruiken de gedehydrateerde vorm (DGL) waaruit het meeste glycyrrhizine is verwijderd – een verstandige voorzorgsmaatregel gezien de bekende interactie van glycyrrhizine met bloeddruk en kaliumbalans bij hoge doses.

Zuurbesschors (Berberis vulgaris) – de binnenschors van de Europese wilde zuurbesstruik, bron van berberine, een alkaloïde met een lange traditionele reputatie in de Perzische, Indiase en Chinese geneeskunde.

Suikerbietvezel en bamboesilica

Nog twee ingrediënten verdienen elk een zin.

Suikerbietvezel (Beta vulgaris, 50 mg per capsule) – de oplosbare en onoplosbare vezelfractie die overblijft na suikerextractie, een stille uitstekende voeding voor het darmmicrobioom. Bamboesilica-extract (Bambusa vulgaris) – silica maakt deel uit van bindweefsel, haar, nagels en huid; bamboe is een van de rijkste plantaardige bronnen.

De formule als geheel

Leg deze elf ingrediënten op tafel – rabarber, gember, kruidnagel, cayenne, venkel, klis, paardenbloem, zoethout, zuurbes, suikerbietvezel, bamboe – en wat ze gemeen hebben is de verwarmend-bittere traditie. De meeste zitten ergens aan het bittere of warme uiteinde van het smaakspectrum, het deel van de maaltijd dat grotendeels is verdwenen uit supermarktvoedsel.

Het idee is het langzame tonicum. Geen eendaagse oplossing. Geen sterke zuivering. Een dagelijkse, milde, bittere aanwezigheid in je week die goed samengaat met een zwaarder dan normaal dieet, een periode van late diners, of een seizoen waarin het lichaam een kleine herinnering nodig heeft dat het leeft in een keuken die ooit meer smaakte dan zacht witbrood en frisdrank.

Hoe gebruik je het

Eén of twee capsules, één tot drie keer per dag, bij de maaltijd. De meeste mensen beginnen met één capsule bij het ontbijt en één bij het avondeten. Gebruik dit product voor een korte kuur – twee tot vier weken – en stop. Langdurig dagelijks gebruik van rabarberwortelproducten is niet het traditionele patroon.

Neem het bij de maaltijd, niet op een lege maag. De cayenne en de rabarber kunnen scherp aanvoelen op een hongerige maag, en de formule is ontworpen om naast een maaltijd te lopen, niet om deze te domineren.

Eerlijke kanttekeningen

Dit is een voedingssupplement – het vult een gevarieerd dieet aan, vervangt het niet.

Neem dit product niet als:

• Je zwanger bent of borstvoeding geeft
• Je jonger bent dan 18 jaar
• Je een voorgeschiedenis hebt van maag-darmobstructie, een opflakkering van IBD, onverklaarde buikpijn of recente buikoperatie
• Je diarree of een actieve spijsverteringsstoornis hebt
• Je warfarine, apixaban of andere anticoagulantia gebruikt zonder eerst met je voorschrijver te overleggen
• Je digoxine, diuretica of kaliumbeïnvloedende medicatie gebruikt (de rabarber en het resterende zoethoutgehalte kunnen interageren)
• Je nierstenen of nierziekte hebt (rabarber is van nature rijk aan oxalaten)

Overleg met je huisarts of apotheker voordat je begint als: je voorgeschreven medicatie gebruikt, je een chronische medische aandoening hebt, of je gewoon niet zeker weet of een bitter kruidenproduct geschikt is voor jouw situatie.

Niet langdurig gebruiken. Rabarberwortelpreparaten zijn in alle traditionele geneeskundige systemen kortdurende kruiden – gebruikt voor een paar weken tijdens een zware periode, dan weggestopt. Dagelijks jarenlang gebruik is niet het traditionele patroon, en de moderne medische literatuur adviseert voorzichtigheid met anthrachinonbevattende kruiden die onbeperkt worden ingenomen.

Bewaar het potje koel, droog, afgesloten en buiten bereik van kinderen. Niet meer dan zes capsules per dag.

Als je tot hier hebt gelezen, dank je wel. We hebben geprobeerd de pagina te schrijven die we zelf zouden willen lezen voordat we geld uitgeven – geen opgeblazen laxerende beloftes, geen neon cleanse-taal. Gewoon een oude moestuinplant met een Zijderoute-verleden, tien verwarmende en bittere metgezellen, en een klein dagelijks ritueel om bij de hand te hebben voor de drukkere weken.

— Vitadefence